Poreklo osteopatije — kako je jedan frontier lekar iz Misurija promenio medicinu

Osteopatija je danas prva i temeljna metoda u mojoj praksi — ali njeno poreklo nema nikakve veze sa modernom klinikom. Počinje na američkoj granici Divljeg zapada, sredinom devetnaestog veka, iz lične tragedije jednog čoveka razočaranog u medicinu svog vremena.

Endru Tejlor Stil (Andrew Taylor Still) rođen je 1828. godine u Virdžiniji, kao sin metodističkog sveštenika koji je bio i lekar — uobičajena kombinacija na tadašnjoj američkoj granici, gde je jedan čovek često morao da bude i jedno i drugo. Stil je uz oca naučio osnove tadašnje medicine i sam počeo da radi kao lekar u Misuriju, lečeći iste bolesti kojima je i sam bio izložen — u to vreme uobičajenim sredstvima poput puštanja krvi, žive (kalomela) i drugih preparata koje danas nazivamo „heroičnom medicinom”, jer je organizam pacijenta često više stradao od same terapije nego od bolesti.

Prekretnica se dogodila 1864. godine, u jeku epidemije meningitisa: Stil je u toku samo nekoliko dana izgubio troje svoje dece, uprkos svemu što mu je tadašnja medicina nudila. Ta lična tragedija ga je nagnala da temeljno preispita medicinu kojoj je posvetio život — zaključio je da tadašnji lekovi, umesto da pomažu telu da se samo izleči, često samo dodaju štetu.

Narednih deset godina Stil je proučavao anatomiju i posmatrao pacijente, razvijajući ideju da su struktura tela — kosti, zglobovi, mišići, cirkulacija — i njegova funkcija neraskidivo povezane, i da telo, kada je ta struktura u ravnoteži, ima urođenu sposobnost da se samo izleči. Posebno je naglašavao ulogu cirkulacije — njegova čuvena rečenica glasi da je „pravilo arterije vrhovno” (the rule of the artery is supreme), odnosno da zdravlje zavisi od neometanog protoka krvi do svakog dela tela. Datum 22. jun 1874. godine Stil je kasnije obeležio kao dan kada je zvanično „podigao zastavu osteopatije” — trenutak kada je ovu ideju prvi put javno predstavio kao samostalan pristup lečenju.

Godine 1892. Stil je u gradiću Kirksvil, u Misuriju, osnovao prvu osteopatsku školu — American School of Osteopathy. Iz nje se osteopatija u Sjedinjenim Državama razvila u punopravnu granu konvencionalne medicine: današnji „Doctor of Osteopathic Medicine” (DO) ima ista ovlašćenja kao lekar opšte medicine, uključujući propisivanje lekova i hirurgiju, uz dodatni fokus na mišićno-skeletni sistem i manuelnu dijagnostiku.

Osteopatija je krenula drugim putem u Velikoj Britaniji. Džon Martin Litldžon (John Martin Littlejohn), jedan od Stilovih učenika, doneo je metodu u London i 1917. godine osnovao British School of Osteopathy. Iz te loze nastala je evropska tradicija osteopatije kakvu poznajem i sam — zasebna, regulisana manuelna struka sa sopstvenim visokoškolskim obrazovanjem, koja ne zamenjuje lekara niti propisuje terapiju lekovima, već deluje kao deo šireg, integrativnog pristupa lečenju.

Upravo tu, evropsku granu tradicije sam i sâm učio — napredno praktično osteopatsko obrazovanje sam završio pod mentorstvom Petera Kinga, registrovanog osteopate i fizioterapeuta (MSc Osteopathy, MCSP) i vlasnika The King Clinic u Epsomu, Engleska, istog čoveka koji me je uveo i u Amatsu japansku prirodnu medicinu.

Ono što me je najviše privuklo osteopatiji, i što je ostalo temelj moje prakse do danas, jesu upravo Stilova četiri osnovna principa: telo je jedinstvena celina u kojoj svi delovi utiču jedni na druge; struktura i funkcija su neraskidivo povezane; telo ima sposobnost samoizlečenja kada je ta struktura u ravnoteži; i da je zadatak terapeuta da ukloni prepreku tom prirodnom procesu, a ne da ga zameni. Ista logika, primenjena stotinak godina kasnije kroz koncept biotensegriteta, danas povezuje osteopatiju sa Amatsu terapijom i neurokinetičkom procenom u integrativnu neurokinetičku terapiju koju primenjujem u Beogradu i Kragujevcu.